Lengua preferenciau e utilizacion efectiva dera lengua. Era administracion locau coma simptòma sociolingüistic ena Val d’Aran – Aitor Carrera

conselh1Qu’èm toti d’acòrd qu’ua des naues mès chocantes des darrèrs tempsi ei estada era oposicion deth Tribunau Constitucionau espanhòu qu’er occitan sigue lengua preferenciau (evitatz en aranés *preferenta) ena administracion ena Val d’Aran, atau coma siguec establit ena Lei der Occitan de 2010.[1] Ad aquera naua que l’an seguida proclamacions que sostien qu’era decision d’aqueth organisme der Estat –absurda, despotica e obscurantista, non n’i a pas eth mendre dobte; coma tant de decisions judiciàries qu’arriben dera capitau de Estat– va a significar, per se, era (quasi-)mòrt der aranés, coma s’era sòrt der occitan derivèsse sonque d’aqueth hèt recent.[2]

B’ei evident qu’assistim a ua brutalitat formau inaudita contra ua des  varietats mès febles der Estat. Que hè pietat de veir a sautar quauqui magistrats –e, precedentaments, bèri politics; e, indirèctaments, tot eth rodatge der Estat– sus ua varietat lingüistica parlada quotidianaments per mens de dues mil persones d’aguest costat dera frontèra. Mès non ei pas mens vertat que mos podem demanar se tota aquera estetica revendicativa quasi victimària que s’i da coma arresponsa non poirie èster acompanhada –o non ne poirie èster estada en passat recent o non pas tan recent– d’actes concrets en plaça d’abandonar er aranés sonque a ua gesticulacion susdimensionada que non se correspon damb es iniciatives prenudes denquiath moment per quina color politica que sigue (çò que heregue aumens es limits dera audàcia temerària). Non ei pas en bades que, mentre qu’entà quauqui uns arribaue còp sec era Apocalipsi, un conegut politic aranés avertic qu’aquera supression aberranta dera preferencialitat der aranés –qu’a de besonh tot instrument imaginable de proteccion e promocion: era condicion prioritària tanben– non aurà peth moment cap de conseqüéncia enes hèts,[3] perque fin finau –i ahigem– era literalitat dera Lei der Occitan de 2010 ei encara ben luenh dera practica quotidiana.Read More »

Er occitan en Catalonha: quines prioritats? – Aitor Carrera Baiget

Ena escadença deth detzau anniversari dera oficializacion der occitan en Principat de Catalonha (per Estatut d’autonomia de 2006, article 6.5), que comencèc de circular un document, nescut en quadre deth mon associatiu catalan, que se volie ua analisi d’aqueri dètz ans d’oficialitat. Aquera analisi –que non cau bric dobtar dera sua bona volontat– que venguie lèu ua seguida de proposicions adreçades tara administracion e eth poder public catalans, aparentaments entà possar er occitan en Catalonha, damb quauques idèes que virauen plan soent ath torn d’un èish geografic plan aluenhat deth territòri a on er occitan ei parlat. Atau, maugrat qu’ena Val d’Aran non i age cap ne un solet tren (eth temps deth tramvai de Marinhac, qu’arribaue denquias Quate Lòcs, qu’ei ja lonhdan), eth document que proposaue que se prenguesse es mesures necessàries entà qu’er occitan figurèsse en futur enes vagons e enes distribuidors de bilhets des Ferrocarrils de la Generalitat. S’auem liejut coma cau, tà qu’eth mètro de Barcelona siguesse tanben en occitan. Tà qu’eth menut dera cafeteria deth Parlament de Catalonha poguesse èster liejut tanben en occitan. E atau. Qüestions mès o mens chocantes vist a on n’èm sociolingüisticaments e es terribles urgéncies dera lengua en sòn territòri.Read More »